Yatırım & Teşvik

Türkiye’nin 2023 vizyonu ile üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejisi bakımından büyük önem taşıyan yeni yatırım teşvik programı, kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak;

-Tasarrufları katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirmek,
-Üretimi ve istihdamı artırmak,
-Uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma-geliştirme içeriği yüksek büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımları özendirmek,
-Uluslararası doğrudan yatırımları artırmak,
-Bölgesel gelişmişlik farklılıklarını azaltmak,
-Kümelenme ve çevre korumaya yönelik yatırımları özendirmek

Yatırım Teşvik Sistemi Nedir?

2012 yılı Nisan ayı içinde kamuoyuna tanıtılan Yatırım Teşvik Programı, 15 Haziran 2012 tarih ve 2012/3305 sayılı “ Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar” ile yürürlüğe girmiş; Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ise 2012/1 sayılı Tebliğ ile belirlenmiştir.

Belirtilen hedeflere ulaşmak üzere, özel sektör temsilcisi kuruluşlar başta olmak üzere ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde hazırlanan Yatırım Teşvik Sistemi; Bölgesel Teşvik Uygulamaları, Öncelikli Yatırımların Teşviki, Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki, Stratejik Yatırımların Teşviki ve Genel Teşvik Uygulamaları olmak üzere beş ana bileşenden oluşmaktadır.

Bahsi geçen teşvik uygulamaları kapsamında yatırımcılara,

  • KDV İstisnası,
  • Gümrük Vergisi Muafiyeti,
  • Vergi İndirimi,
  • Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği,
  • Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği,
  • Gelir Vergisi Stopajı Desteği,
  • Faiz Desteği,
  • Yatırım Yeri Tahsisi,
  • KDV İadesi

destekleri sağlanmaktadır.

Söz konusu desteklerin tamamından veya bir bölümünden yatırımın büyüklüğüne, bölgesine ve konusuna bağlı olarak değişen oran ve sürelerde yararlanılması mümkün bulunmaktadır.

KİMLER YARARLANABİLİR ?

Türkiye’deki Yatırım Teşvik Programı kapsamındaki uygulamalarla sağlanan desteklerden, her bir uygulamanın gerektirdiği koşulları sağlamak kaydı ile;

  • Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş ortaklıkları,
  • Kamu kurum ve kuruluşları,
  • Kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları,
  • Dernekler ve vakıflar
  • Yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri

faydalanabilir

4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununa göre yabancı ülkelerin vatandaşlığına sahip olan gerçek kişiler ve/veya yabancı ülkelerin kanunlarına göre kurulmuş (şirketler gibi) tüzel kişiler tarafından Türkiye’de kurulan şirketler, Türk şirketi statüsünde oldukları için Yatırım Teşvik Programı kapsamındaki desteklerden yerli yatırımcılarla eşit koşullarda faydalanma hakkına sahiptir.

Dolayısıyla bu nitelikteki şirketler, yukarıda belirtilen “sermaye şirketleri” kapsamında değerlendirilmekte ve Yatırım Teşvik Programı’ndan faydalanmaktadır. Diğer taraftan, merkezleri Türkiye dışında bulunan yabancı şirketlerin Türk Ticaret Kanununa göre Türkiye’de kurdukları, şirket statüsünde olmayan “şubeler” de desteklerden faydalanabilecekler arasında yer almaktadır.

Türkiye’de yatırım yapmak isteyen yabancı bir gerçek kişi Türkiye’de kuracağı anonim veya limited şirketle; yurtdışında kurulmuş bir yabancı şirket ise yine Türkiye’de kuracağı anonim veya limited şirketle ya da şubeyle Yatırım Teşvik Programı’ndan faydalanmak üzere başvuruda bulunabilir.

DESTEKLER

Yatırım Teşvik Sistemi,

  • Genel Teşvik Uygulamaları
  • Bölgesel Teşvik Uygulamaları
  • Öncelikli Yatırımların Teşviki
  • Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki
  • Stratejik Yatırımların Teşviki

olmak üzere beş ana bileşenden oluşmaktadır.

Genel Teşvik Uygulaması: Teşvik edilmeyecek veya teşviki için aranan şartları sağlayamayan yatırım konuları hariç olmak üzere, asgari sabit yatırım tutarı ve kapasiteler üzerindeki yatırımlar bölge ayrımı yapılmaksızın Genel Teşvik Uygulamaları kapsamında desteklenmektedir.

Bölgesel Teşvik Uygulaması: Bölgesel Teşvik Uygulamalarında her ilde desteklenecek sektörler, illerin potansiyelleri ve ekonomik ölçek büyüklükleri dikkate alınarak tespit edilmiş olup, bölgelerin gelişmişlik seviyelerine göre yardım yoğunlukları farklılaştırılmıştır.

Öncelikli Yatırımların Teşviki Uygulaması: Ülkemizin ihtiyaçları doğrultusunda, tespit edilen alanlarda yapılacak olan yatırımlar, öncelikli yatırımlar olarak belirlenmiş ve bu yatırımlara 1. 2. 3. ve 4. Bölgelerde gerçekleştirilmiş olsalar dahi 5. Bölgede uygulanan destekler sağlanmıştır. Bu yatırımlara, 5. ve 6. Bölgede gerçekleştirilmeleri halinde ise kendi bölgelerinde uygulanan destekler sağlanmaktadır.

Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki Uygulaması: Asgari sabit yatırım tutarları 50 Milyon TL ve 1 Milyar TL arasında olmak üzere belirlenen 12 yatırım konusu, büyük ölçekli yatırımların teşviki çerçevesinde desteklenmektedir. Bu yatırımlar kapsamında Vergi İndirimi desteğinin yatırıma katkı oranı her bölge için bölgesel teşvik sistemi kapsamında uygulanan oranın %10 üzerinde uygulanmaktadır.

Stratejik Yatırımların Teşviki Uygulaması: Asgari sabit yatırım tutarının 50 milyon TL olması, yatırım konusu ürünle ilgili yurt içi toplam üretim kapasitesinin ithalattan az olması, yatırımla sağlanan katma değerin asgari %40 olması ve üretilecek ürünle ilgili toplam ithalat değerinin son 1 yıl itibarıyla en az 50 milyon $ olması kriterlerini sağlayan, ithalat bağımlılığı yüksek olan ara malı veya ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar stratejik yatırımların teşviki uygulamaları kapsamında desteklenmektedir. Ayrıca, asgari sabit yatırım tutarı üçmilyar Türk Lirasının üzerinde olan öncelikli yatırımlar stratejik yatırım olarak kabul edilir.

Bahsi geçen teşvik uygulamaları kapsamında yatırımcılara,

  • KDV İstisnası,
  • Gümrük Vergisi Muafiyeti,
  • Vergi İndirimi,
  • Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği,
  • Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği,
  • Gelir Vergisi Stopajı Desteği,
  • Faiz Desteği,
  • Yatırım Yeri Tahsisi,
  • KDV İadesi

destekleri sağlanmaktadır.

Destekler

KDV İstisnası

KDV İstisnası, teşvik edilen yatırım kapsamında yurt içinden ve yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat için katma değer vergisinin ödenmemesidir.

KDV İstisnası- Örnek Uygulama

Yatırım projesi kapsamında, yurtiçinden 10.000.000 TL’lik yerli, yurtdışından da 20.000.000 TL’lik ithal makine ve teçhizat satın alacak olan bir yatırımcının, projesinin KDV istisnası teşvik aracından faydalandırılması durumunda yaklaşık 5.400.000 TL’lik bir avantaj sağlaması mümkündür.

KDV İstisnası Tutarı = (Toplam Makine ve Teçhizat Bedeli) x (KDV Oranı* )
KDV İstisnası Tutarı = 30.000.000 TL x 0.18
KDV İstisnası Tutarı = 5.400.000 TL**

* KDV Kanunununda belirtilen özel haller dışında, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında temin edilen yatırım malı makine ve teçhizat için belirlenen KDV oranı % 18’dir.
** Katma Değer Vergisi’ni mahsup edebilen firmalar için desteğin net katkısı, KDV mahsup edilene kadarki finans kolaylığı kadardır.